Rust als basis voor gedragsverandering je hond en jou

Misschien herken je het wel: jouw hond vertoont probleemgevend gedrag. Daar wil je mee aan de slag, maar tegelijkertijd heb je er zelf stress van. Hoe geef je je hond wat hij nodig heeft en jezelf ook? Dat begint bij rust creëren. Bij je hond én bij jezelf.

Gedrag verandert niet zolang het brein en het lichaam van je hond niet rustig kan blijven in bepaalde situaties. Toch richten we ons vaak op het stoppen van gedrag. Hoe krijg ik het blaffen weg? Hoe voorkom ik dat hij uitvalt? Een andere, veel helpendere vraag is: wat heeft mijn hond op dit moment nodig?

Een hond vertoont geen probleemgevend gedrag om jou dwars te zitten. Als hij blaft of jankt wanneer je even weg bent, kan er sprake zijn van verlatingsregelateerde problematiek. Valt hij tijdens het wandelen uit naar andere honden, dan is hij vaak bang en/of gefrustreerd. Je hond heeft emoties en die laat hij op zijn manier zien. Wil je blijvende gedragsverandering bereiken, dan heeft het geen zin om het zichtbare gedrag te corrigeren. De onderliggende emoties blijven bestaan; je hond leert hooguit om ze te onderdrukken. Echte verandering ontstaat pas wanneer hij zich veilig en kalm voelt.

Steeds duidelijker wordt dat gehoorzaamheid met commando's alleen niet voldoende is. De volgorde verschuift: eerst rust, dan doen. Hondeneigenaren die dit begrijpen en toepassen, merken vaak als eersten dat wandelingen rustiger worden en dat spanning plaatsmaakt voor vertrouwen. Daarna komt de rest. Dit is helaas niet de heilige graal. De oplossing zit in een combinatie van allerlei dingen: van rust tot fysiek welzijn en vaak ook training.

Wat het gedrag van je hond met jou doet

Het gedrag van je hond raakt je. Je wilt dat hij zich ontspannen en gelukkig voelt. Het kan pijnlijk, verdrietig en uitputtend zijn als dat niet lukt, ondanks al je inspanningen. Hoe harder je probeert om alles in goede banen te leiden, terwijl niets lijkt te helpen, hoe groter de kans dat frustratie of boosheid ontstaat. En daarna komt vaak het schuldgevoel: hij kan er toch ook niets aan doen?

Wanneer je in zo’n Catch-22 terechtkomt, is het belangrijk om eerst rust bij jezelf te creëren. Niet omdat jij iets verkeerd doet, maar omdat jouw gemoedstoestand de basis vormt van waaruit je je hond veiligheid kunt bieden. Honden merken wanneer je gespannen, overprikkeld of moedeloos bent en reageren daarop. De ene hond meer dan de ander.

Dat kan ongemakkelijk voelen, alsof jij — zonder het te willen — een negatieve invloed hebt op je hond. Alsof het alsnog jouw schuld is dat hij zich niet goed voelt. Maar niets is minder waar. Dat je hond jouw emoties waarneemt, is juist een teken van jullie sterke band. En precies daarom is goed voor jezelf zorgen geen luxe, maar een essentieel onderdeel van gedragsverandering.

Gedragsverandering mislukt zelden omdat je onvoldoende vaardigheden hebt. Veel vaker zijn zelftwijfel en overweldiging de reden dat hondeneigenaren stoppen, nog vóórdat de fase wordt bereikt waarin echte verandering zichtbaar wordt.

Samen werken aan rust en ontspanning

Rust creëren klinkt eenvoudig, maar vraagt oefening. Om zo ontspannen mogelijk een trainingssessie in te gaan, of als je een stressvol moment met je hond verwacht, kan je bijvoorbeeld eerst ademhalingsoefeningen, een meditatie of yoga nidra doen (zoek hier eens naar op YouTube of Spotify). Ook tijdens het trainen of bijvoorbeeld tijdens het wandelen kun je bewust letten op je ademhaling. Merk je dat die versnelt? Neem dan even pauze, ga terug naar je ademhaling. Adem bewust vier seconden in via de neus en lang uit via de mond. Doe dit een aantal keren achter elkaar.

Probeer ook of tijdens het uitademen je hond 'mee te nemen’ in het ontspanningsmoment. Hoe je dit doet, verschilt per hond. Voor de één helpt het om zelf op de grond te gaan zitten of liggen en te mediteren. Soms komt een hond daar vanzelf rustig en ontspannen bij. Een andere hond kan juist mee-ontspannen op jouw uitademhaling. Hondenexpert Grisha Stewart heeft een oefening waarbij je bij de uitademing rustig een voertje op de grond laat vallen. Als je hond dit voertje rustig pakt, kan het zijn dat hij de ontspanning met iets leuks gaat associëren. Dit werkt niet bij honden die naar het voertje sprinten.

Dagelijks samen werken aan rust en ontspanning kan uitgroeien tot een speciaal moment voor jullie samen. En daar worden jullie allebei blijer van.

Dit artikel is geschreven door Liselore van der Zweth voor Michel Berendsen Hondenwelzijnscentrum. Overname is zonder toestemming niet toegestaan. Delen van deze link via social media wordt op prijs gesteld.